Nee, je mag niet zomaar zeggen dat een supplement “goed is voor je gezondheid.” In de Europese Unie gelden strenge regels voor wat je over een supplement mag beweren. Alleen claims die zijn goedgekeurd op de Europese lijst van toegestane gezondheidsclaims mogen worden gebruikt, en dan nog uitsluitend onder specifieke voorwaarden. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over health claims op supplementen, zodat je precies weet wat wel en niet mag.
Wat onderscheidt een gezondheidsclaim van een voedingsclaim?
Een voedingsclaim beschrijft een eigenschap van een voedingsstof, zoals “rijk aan vitamine C” of “hoog eiwitgehalte.” Een gezondheidsclaim legt een verband tussen een ingrediënt en een effect op het lichaam, zoals “vitamine C draagt bij aan een normale werking van het immuunsysteem.” Het verschil zit in de relatie die je legt: beschrijf je wat erin zit, of beweer je wat het doet?
Dit onderscheid is wettelijk vastgelegd in de Europese Verordening (EG) nr. 1924/2006 inzake voedings- en gezondheidsclaims. Voedingsclaims zijn relatief eenvoudiger te gebruiken, mits het product aan de bijbehorende drempelwaarden voldoet. Gezondheidsclaims zijn strenger gereguleerd en moeten door de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA) zijn beoordeeld en goedgekeurd voordat ze op een label of in marketingmateriaal mogen verschijnen.
Kort samengevat: een voedingsclaim zegt iets over de samenstelling, een gezondheidsclaim zegt iets over het effect. Die tweede categorie vereist altijd een wettelijke basis.
Welke claims zijn wettelijk toegestaan op supplementen?
Op supplementen zijn uitsluitend gezondheidsclaims toegestaan die voorkomen op de goedgekeurde EU-lijst, ook wel de “Article 13” en “Article 14”-lijsten genoemd. Deze lijsten bevatten honderden goedgekeurde formuleringen gekoppeld aan specifieke voedingsstoffen. Buiten deze lijst vallen claims simpelweg niet te gebruiken, ongeacht hoe goed onderbouwd ze lijken.
Er zijn drie typen gezondheidsclaims die in de praktijk het meest voorkomen:
- Functionele claims (artikel 13.1): Beschrijven de rol van een voedingsstof bij normale lichamelijke functies. Bijvoorbeeld: “Magnesium draagt bij aan een normale spierfunctie.”
- Claims op basis van nieuwe wetenschappelijke inzichten (artikel 13.5): Gebaseerd op nieuwere onderzoeken, maar vereisen een individuele EFSA-beoordeling.
- Claims over ziekterisicobeperking (artikel 14): Stellen dat een stof het risico op een ziekte vermindert. Dit zijn de meest restrictieve claims en mogen alleen worden gebruikt als ze expliciet zijn goedgekeurd.
Naast de inhoud van de claim gelden er ook voorwaarden voor het gebruik ervan. Zo moet het product een significante hoeveelheid van de betreffende voedingsstof bevatten, en moet de claim vergezeld gaan van verplichte aanvullende informatie, zoals de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid.
Waarom is ‘goed voor je gezondheid’ zeggen risicovol?
De zin “goed voor je gezondheid” is een zogenaamde algemene gezondheidsclaim en is in de EU verboden zonder specifieke onderbouwing. Zulke vage beweringen wekken de indruk dat een product een breed positief effect heeft op de gezondheid, zonder dat dit concreet wordt gemaakt. De wetgever beschouwt dit als misleidend voor de consument.
Het risico voor merken en producenten is aanzienlijk. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) controleert actief op claims op etiketten en in online marketing. Bij een overtreding kunnen boetes worden opgelegd, maar ook een verplichte terugroepactie of een verbod op verdere verkoop is mogelijk. Reputatieschade kan dan een grotere impact hebben dan de boete zelf.
Daarnaast geldt het verbod niet alleen voor het fysieke etiket. Ook uitingen op social media, in advertenties, op websites en in productomschrijvingen vallen onder dezelfde regelgeving. Een supplement dat op de verpakking correct is gelabeld, kan alsnog in overtreding zijn als de bijbehorende Instagram-post verboden claims bevat.
Hoe formuleer je claims die wél zijn toegestaan?
De sleutel is om altijd te vertrekken vanuit de goedgekeurde EU-lijst en de exacte of zeer nauw aansluitende formulering te gebruiken. Verander geen woorden die de betekenis kunnen verschuiven, en koppel elke claim aan de juiste voedingsstof en dosering. Zo blijf je binnen de wettelijke kaders en communiceer je toch effectief.
Praktische richtlijnen voor correcte claimformulering:
- Gebruik de exacte formulering van de EU-lijst, of een vertaling die inhoudelijk gelijkwaardig is.
- Noem altijd de specifieke voedingsstof waarop de claim betrekking heeft, niet het product als geheel.
- Vermeld de dagelijkse hoeveelheid die nodig is om het geclaimde effect te bereiken.
- Voeg waar vereist een disclaimer toe, zoals “bij een gevarieerde voeding en een gezonde leefstijl.”
- Vermijd woorden als “geneest,” “behandelt,” “voorkomt” of “helpt bij” in combinatie met ziektenamen, tenzij dit expliciet is goedgekeurd als artikel 14-claim.
Een goed voorbeeld van een correcte claim is: “Zink draagt bij aan de normale werking van het immuunsysteem.” Dit is een goedgekeurde formulering, gekoppeld aan een specifieke stof, en zegt niets over het product als geheel.
Wat betekent dit voor private label supplementen?
Voor private label supplementen gelden exact dezelfde regels als voor elk ander supplement op de Europese markt. Als merkhouder ben jij verantwoordelijk voor de claims op jouw label, ook als de productie wordt uitbesteed aan een externe partij. Een productiepartner kan adviseren, maar de juridische verantwoordelijkheid voor de labelinhoud ligt bij het merk dat het product op de markt brengt.
Dit maakt een gedegen labelcheck en een voedselveiligheidsplan onmisbaar voor iedereen die een eigen supplementenlijn lanceert. Zonder die basis loop je het risico dat producten worden afgekeurd, teruggetrokken of beboet, nog voor ze goed en wel op de markt zijn.
Relevante aandachtspunten voor private label merken:
- Zorg dat elke claim op het label traceerbaar is naar een goedgekeurde EU-claim.
- Controleer ook alle marketinguitingen, niet alleen het fysieke etiket.
- Leg afspraken over claimverantwoordelijkheid contractueel vast met je productiepartner.
- Werk met een voedselveiligheidsplan dat ook labelcompliance omvat.
Hoe MixMasters helpt met health claims en labelcompliance
Wij begrijpen dat de regelgeving rondom health claims complex en soms overweldigend kan zijn, zeker als je voor het eerst een eigen supplementenlijn lanceert. Daarom bieden wij als full-service productiepartner ondersteuning die verder gaat dan alleen de productie van je supplement.
Wat wij voor je doen op het gebied van compliance en labeling:
- Het opstellen van een HACCP-gestuurd voedselveiligheidsplan dat specifiek is afgestemd op jouw productlijn.
- Ondersteuning bij correcte productinformatie op het label, inclusief advies over toegestane claims.
- Begeleiding door ons kwaliteitsteam, dat samenwerkt met gespecialiseerde consultants op het gebied van voedselveiligheid en regelgeving.
- Productie in een BRCGS-gecertificeerde faciliteit, wat garandeert dat processen gecontroleerd, traceerbaar en auditbaar zijn.
- Optionele ondersteuning bij labeldesign en drukwerkcoördinatie, zodat het eindresultaat ook visueel sterk is.
Of je nu een gevestigd merk bent dat op zoek is naar een betrouwbare productiepartner, of een serieuze ondernemer die zijn eerste lijn wil lanceren: wij zorgen dat je compliant de markt op gaat. Bekijk onze diensten voor een volledig overzicht, of neem direct contact op voor een vrijblijvend gesprek.
Veelgestelde vragen
Geldt de EU-regelgeving voor health claims ook voor claims op mijn website en social media?
Ja, de regels van Verordening (EG) nr. 1924/2006 gelden voor alle commerciële communicatie, inclusief je website, social media, advertenties en nieuwsbrieven. Het maakt niet uit via welk kanaal je de claim communiceert: als een uiting bedoeld is om een product te promoten, valt het onder dezelfde wetgeving als het fysieke etiket. Dit betekent dat ook een Instagram-post van een influencer die jouw product promoot aan de regels moet voldoen, waarvoor jij als merkhouder verantwoordelijk bent.
Wat als een ingredient in mijn supplement geen goedgekeurde EU-gezondheidsclaim heeft?
Als een ingrediënt geen goedgekeurde claim op de EU-lijst heeft, mag je simpelweg geen gezondheidsclaim voor dat ingrediënt gebruiken, ongeacht hoeveel wetenschappelijk bewijs er beschikbaar is. Je kunt het ingrediënt wel vermelden in de ingrediëntenlijst of als voedingsstof in de voedingswaardentabel, maar elke implicatie van een gezondheidsvoordeel is dan verboden. Wil je toch een claim onderbouwen voor een nieuw ingrediënt, dan is een artikel 13.5- of artikel 14-aanvraag bij EFSA de enige legale route, een tijdrovend en kostbaar proces.
Hoe weet ik of mijn product voldoende van een voedingsstof bevat om een claim te mogen gebruiken?
Voor elke goedgekeurde gezondheidsclaim gelden zogenaamde ‘conditions of use’, oftewel gebruiksvoorwaarden die bepalen hoeveel van een voedingsstof het product per dagelijkse portie moet bevatten. Deze voorwaarden staan vermeld in de EU-claimregistratie zelf en zijn raadpleegbaar via de EFSA-database of de EU Register on Nutrition and Health Claims. Als je product niet aan de minimumhoeveelheid voldoet, mag je de bijbehorende claim niet gebruiken, ook al staat de stof wel in het product.
Mag ik klantreviews met gezondheidsclaims op mijn productpagina plaatsen?
Dit is een grijs gebied dat veel merken onderschatten. Als jij als merkhouder actief een review publiceert of uitlicht waarin een consument verboden gezondheidsclaims maakt, kan dit worden gezien als het indirect gebruiken van die claims. De NVWA beoordeelt de totaalindruk die een productpagina wekt, niet alleen de tekst die jij zelf hebt geschreven. Het is daarom verstandig om reviews te modereren op verboden claims en in je reviewbeleid duidelijk te maken welke uitingen je niet kunt plaatsen.
Wat zijn de meest voorkomende fouten die merken maken bij het labelen van supplementen?
De meest gemaakte fouten zijn: het gebruik van vage, algemene claims zoals ‘ondersteunt je gezondheid’ of ‘voor meer energie’, het koppelen van een claim aan het product in plaats van aan een specifieke voedingsstof, en het weglaten van verplichte aanvullende informatie zoals de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid. Ook het letterlijk vertalen van claims uit niet-EU-markten, zoals de VS, is een veelvoorkomende valkuil, omdat de Amerikaanse FDA-regelgeving fundamenteel verschilt van de Europese. Een grondige labelcheck door een specialist voordat je naar de drukker gaat, voorkomt kostbare aanpassingen achteraf.
Hoe begin ik als starter met het opzetten van een compliant supplementenlijn?
De beste aanpak is om compliance niet achteraf toe te voegen, maar vanaf het begin als onderdeel van je productontwikkeling te behandelen. Start met het bepalen welke ingrediënten en bijbehorende goedgekeurde claims aansluiten bij jouw merkpositionering, en bouw je formule en label vervolgens op basis daarvan op. Werk samen met een productiepartner die ervaring heeft met EU-regelgeving en labelcompliance, en zorg dat je vóór de lancering beschikt over een voedselveiligheidsplan. Zo voorkom je dat je achteraf moet herformuleren of herlabelen, wat zowel tijd als geld kost.
Kan ik een claim gebruiken die wetenschappelijk goed onderbouwd is, maar niet op de EU-lijst staat?
Nee, wetenschappelijke onderbouwing alleen is niet voldoende binnen de EU-regelgeving. Alleen claims die door EFSA zijn beoordeeld en formeel zijn goedgekeurd, mogen worden gebruikt. Het feit dat er gepubliceerde studies zijn die een effect aantonen, geeft je geen wettelijk recht om die claim te communiceren op een label of in marketing. Wil je toch een nieuwe claim op de markt brengen, dan moet je een officiële aanvraag indienen via de artikel 13.5- of artikel 14-procedure, waarbij EFSA de wetenschappelijke onderbouwing zelf toetst.
Gerelateerde artikelen
- Welke ingrediënten worden vaak gecombineerd met collageen in een beauty supplement?
- Overgangstermijnen nieuwe allergenenregelgeving: hoelang heb je om te voldoen?
- Welke eiwitbron heeft het beste aminozuurprofiel?
- Welke rol spelen influencers in sportvoeding?
- Kun je whey en plantaardig eiwit combineren in één product?