De EFSA keurt health claims goed op basis van wetenschappelijk bewijs. Een claim wordt alleen toegestaan als er voldoende klinisch onderbouwde studies zijn die aantonen dat een stof een specifiek, meetbaar effect heeft op de menselijke gezondheid. Voor bedrijven die supplementen op de markt brengen, is het kennen van de goedgekeurde claims essentieel om compliant te blijven en geloofwaardig te communiceren. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over health claims, het goedkeuringsproces en wat dit betekent voor private label producten.
Welke health claims zijn goedgekeurd door de EFSA?
Goedgekeurde health claims staan vermeld in het EU-register voor geautoriseerde claims, gebaseerd op Verordening (EG) nr. 1924/2006. De EFSA heeft honderden claims beoordeeld en een deel daarvan positief geadviseerd. Bekende voorbeelden zijn claims over vitamine C en het immuunsysteem, calcium en sterke botten, en magnesium en normale spierfunctie.
De goedgekeurde claims zijn onderverdeeld in twee categorieën: artikel 13-claims (algemene functieclaims, zoals de werking van vitamines en mineralen) en artikel 14-claims (claims over ziekterisicobeperking of claims gericht op kinderen). Artikel 13-claims zijn het meest relevant voor supplementenmerken, omdat ze betrekking hebben op de dagelijkse werking van stoffen in het lichaam.
Belangrijk om te weten: niet elke ingediende claim is goedgekeurd. De EFSA heeft ook een grote lijst met afgewezen claims gepubliceerd, waaronder veel claims over plantenextracten en kruidenpreparaten. Deze zogenoemde botanicals staan in een speciale categorie waarbij de beoordeling nog steeds loopt of waarbij onvoldoende bewijs beschikbaar was.
Hoe verloopt het goedkeuringsproces bij de EFSA?
Het goedkeuringsproces voor een health claim bij de EFSA begint met het indienen van een wetenschappelijk dossier. De EFSA beoordeelt vervolgens of het beschikbare bewijs voldoende sterk en consistent is om een causaal verband aan te tonen tussen een voedingsstof en een gezondheidsbenefit. Dit proces kan meerdere jaren in beslag nemen.
De stappen in het goedkeuringsproces zien er als volgt uit:
- Indiening van een aanvraag bij de Europese Commissie, inclusief een volledig wetenschappelijk dossier.
- Wetenschappelijke beoordeling door de EFSA, waarbij panels van onafhankelijke experts het bewijs toetsen op kwaliteit, relevantie en consistentie.
- Publicatie van het advies door de EFSA, met een positief of negatief oordeel over de claim.
- Besluit van de Europese Commissie, die het advies omzet in een juridisch bindende verordening.
- Opname in het EU-register, waarna de claim officieel gebruikt mag worden op producten die aan de gestelde voorwaarden voldoen.
Het is niet mogelijk om zelf een claim te “verzinnen” en die te gebruiken zolang je maar geloofwaardig klinkt. Elke health claim die je op een supplement plaatst, moet letterlijk overeenkomen met een goedgekeurde formulering in het EU-register, inclusief de bijbehorende gebruiksvoorwaarden zoals minimale dagelijkse doseringen.
Wat is het verschil tussen een health claim en een voedingsclaim?
Een voedingsclaim verwijst naar de nutritionele samenstelling van een product, zoals “rijk aan eiwitten” of “laag in suiker.” Een health claim gaat verder en legt een verband tussen een voedingsstof en een gezondheidsbenefit, zoals “bijdraagt aan normale spierfunctie.” Het onderscheid is juridisch relevant omdat voor beide typen andere regels gelden.
Voedingsclaims zijn geregeld in de bijlage van Verordening (EG) nr. 1924/2006 en kennen vaste drempelwaarden. Zo mag je een product pas “eiwitrijk” noemen als minimaal 20% van de energiewaarde afkomstig is uit eiwitten. Deze claims zijn relatief eenvoudig te gebruiken, mits je aan de kwantitatieve voorwaarden voldoet.
Health claims zijn complexer. Ze vereisen niet alleen dat de stof aanwezig is in een significante hoeveelheid, maar ook dat de claim letterlijk overeenkomt met een goedgekeurde formulering. Je mag dus niet parafraseren of een eigen interpretatie geven van een wetenschappelijk effect. De precieze bewoording uit het EU-register is bindend.
Welke claims mag je gebruiken op private label supplementen?
Op private label supplementen mag je uitsluitend health claims gebruiken die zijn goedgekeurd en opgenomen in het EU-register. Daarnaast moet het product voldoen aan de specifieke gebruiksvoorwaarden die bij elke claim horen, zoals een minimale hoeveelheid van de werkzame stof per dagelijkse portie.
Voor veelgebruikte supplementcategorieën zijn er ruime mogelijkheden. Enkele voorbeelden van toegestane claims:
- Eiwitproducten: “Eiwit draagt bij aan de groei en het behoud van spiermassa” (bij minimaal 15 g eiwit per portie).
- Pre-workouts met cafeïne: “Cafeïne draagt bij aan een betere concentratie en alertheid” (bij 75 mg cafeïne per portie).
- Vitamine D: “Vitamine D draagt bij aan het behoud van normale botten en tanden.”
- Magnesium: “Magnesium draagt bij aan de vermindering van vermoeidheid en moeheid.”
- Zink: “Zink draagt bij aan de normale werking van het immuunsysteem.”
Het is raadzaam om bij het samenstellen van je label altijd het EU-register te raadplegen en de exacte bewoording over te nemen. Kleine afwijkingen in formulering kunnen al leiden tot een niet-conforme claim. Als je werkt met een productiepartner die ondersteuning biedt bij voedselveiligheid en labelcompliance, kan die partij helpen om dit correct in te richten.
Wat gebeurt er als je een niet-goedgekeurde health claim gebruikt?
Het gebruik van een niet-goedgekeurde health claim is een overtreding van Europese voedselwetgeving en kan leiden tot handhavingsmaatregelen door de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). Dit varieert van een waarschuwing of boete tot het verplicht uit de handel nemen van het product.
De NVWA voert actief markttoezicht uit op de supplementenmarkt en controleert of claims op etiketten voldoen aan de geldende regelgeving. Producten die niet-goedgekeurde claims vermelden, worden als non-compliant beschouwd, ongeacht of de claim inhoudelijk klopt of wetenschappelijk plausibel lijkt.
Naast juridische risico’s zijn er ook commerciële gevolgen. Retailers en inkopers vragen steeds vaker om aantoonbare compliance voordat ze een product opnemen in hun assortiment. Een product met twijfelachtige labelclaims kan worden geweigerd of uit de schappen worden verwijderd, wat directe omzetschade oplevert.
Wat je ook moet vermijden, zijn impliciete health claims: beweringen die niet letterlijk een gezondheidsbenefit noemen, maar die bij de consument wel die indruk wekken. De NVWA beoordeelt claims ook op basis van de totaalindruk die een product maakt, inclusief naam, afbeeldingen en marketingteksten.
Hoe MixMasters helpt met health claims en labelcompliance
Wij begrijpen dat de regelgeving rondom health claims complex en tijdrovend kan zijn, zeker als je een nieuw supplement op de markt wilt brengen. Daarom bieden wij onze klanten concrete ondersteuning op het gebied van voedselveiligheid en labelcompliance:
- HACCP-gestuurd voedselveiligheidsplan dat specifiek is afgestemd op jouw productlijn en marktintroductie.
- Correcte productinformatie op het label, inclusief toetsing van claims aan het EU-register.
- BRCGS-certificering, een internationaal erkende standaard voor voedselveiligheid die aantoonbaar maakt dat onze productieprocessen gecontroleerd en auditbaar zijn.
- Begeleiding van concept tot productie, waarbij compliance een vast onderdeel is van het ontwikkeltraject en niet een noot in de marge.
Zo zorg je ervoor dat jouw private label supplement vanaf dag één voldoet aan de Europese regelgeving, zonder dat je zelf alle wetgeving hoeft uit te pluizen. Wil je weten hoe wij jouw product compliant en marktklaar kunnen maken? Neem contact op en we denken graag met je mee.
Veelgestelde vragen
Mag ik een goedgekeurde health claim vertalen of aanpassen voor mijn eigen merktaal?
Nee, de exacte bewoording uit het EU-register is bindend en mag niet worden geparafraseerd, ook niet als je denkt dat een alternatieve formulering hetzelfde betekent. Je mag de claim wel vertalen naar een andere officiële EU-taal, mits de vertaling nauwkeurig overeenkomt met de geautoriseerde versie. Raadpleeg altijd het officiële EU-register om de correcte vertaling per taal te verifiëren voordat je deze op je label plaatst.
Gelden dezelfde health claim regels ook voor online marketing en social media?
Ja, de regels uit Verordening (EG) nr. 1924/2006 gelden niet alleen voor fysieke etiketten, maar ook voor alle commerciële communicatie, inclusief websites, social media, advertenties en e-mailcampagnes. De NVWA beoordeelt claims op basis van de totaalindruk die een merk maakt, dus ook een Instagram-post of productomschrijving in een webshop kan als niet-conforme health claim worden aangemerkt. Zorg er daarom voor dat je marketingteam op de hoogte is van dezelfde compliance-richtlijnen als je labelteam.
Wat moet ik doen als ik een supplement wil lanceren met een ingrediënt waarvoor nog geen goedgekeurde claim bestaat?
Als er geen goedgekeurde health claim beschikbaar is voor een specifiek ingrediënt, mag je geen gezondheidsbenefit claimen voor dat ingrediënt. Je kunt het ingrediënt wel benoemen en feitelijke, neutrale informatie verstrekken zonder een causaal verband met een gezondheidseffect te suggereren. Een alternatief is om je product te positioneren op basis van wél goedgekeurde ingrediënten in de formule, en de communicatie rondom het niet-goedgekeurde ingrediënt strikt feitelijk te houden.
Hoe weet ik of mijn dagelijkse dosering voldoet aan de voorwaarden voor een specifieke health claim?
Elke goedgekeurde health claim in het EU-register is gekoppeld aan specifieke gebruiksvoorwaarden, waaronder een minimale hoeveelheid van de werkzame stof per dagelijkse portie. Je kunt deze voorwaarden direct raadplegen via het officiële EU-register op de website van de Europese Commissie. Het is sterk aan te raden om de formule van je supplement te laten toetsen door een productiepartner of regulatory specialist die vertrouwd is met deze drempelwaarden, zodat je zeker weet dat de claim op jouw product daadwerkelijk van toepassing is.
Zijn er veelgemaakte fouten bij het gebruik van health claims op private label producten die ik moet vermijden?
Een van de meest voorkomende fouten is het gebruiken van een claim die wel wetenschappelijk plausibel lijkt, maar niet letterlijk overeenkomt met een goedgekeurde formulering in het EU-register. Daarnaast onderschatten veel merken het risico van impliciete claims: productnamen, afbeeldingen of slogans die een gezondheidsbenefit suggereren zonder dit expliciet te zeggen. Een derde veelgemaakte fout is het toepassen van een claim zonder te controleren of de dosering in het product voldoet aan de bijbehorende minimumvereisten.
Wat is het verschil tussen een 'on hold' botanical claim en een afgewezen claim?
Botanicals bevinden zich in een aparte categorie waarbij de Europese Commissie de beoordeling tijdelijk heeft opgeschort, wat betekent dat deze claims nog niet officieel zijn goedgekeurd maar ook niet definitief zijn afgewezen. In de praktijk hanteren veel lidstaten een gedoogbeleid voor botanicals die historisch gebruik kennen, maar dit verschilt per land en biedt geen juridische zekerheid. Voor een veilige marktintroductie is het verstandig om geen botanische claims te gebruiken totdat er officiële goedkeuring is, tenzij je juridisch advies hebt ingewonnen over de specifieke situatie in jouw doelmarkt.
Hoe vaak worden de goedgekeurde health claims in het EU-register bijgewerkt, en hoe blijf ik op de hoogte van wijzigingen?
Het EU-register wordt periodiek bijgewerkt wanneer de Europese Commissie nieuwe verordeningen publiceert op basis van EFSA-adviezen. Er is geen vaste updatefrequentie, dus het is belangrijk om het register actief te monitoren of je te abonneren op updates via de website van de Europese Commissie of de EFSA. Voor private label merken is het praktisch om deze verantwoordelijkheid te beleggen bij een vaste productiepartner of compliance-specialist die wijzigingen bijhoudt en je tijdig informeert als een claim waarop jouw product is gebaseerd wordt gewijzigd of ingetrokken.