Health claims zijn zo streng gereguleerd omdat misleidende gezondheidscommunicatie directe gevolgen kan hebben voor de volksgezondheid. De Europese wetgever wil voorkomen dat consumenten op basis van ongefundeerde beloftes verkeerde keuzes maken over hun gezondheid. Voor iedereen die supplementen ontwikkelt of op de markt brengt, is kennis van deze regels dan ook geen luxe, maar een absolute noodzaak.
In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over health claims: van de basisregels in de EU tot wat dit concreet betekent voor private label supplementen.
Welke regels gelden er voor health claims in de EU?
In de EU worden health claims gereguleerd door Verordening (EG) nr. 1924/2006, ook wel de Claims Verordening genoemd. Deze verordening bepaalt dat elke claim over een voedingsmiddel of supplement wetenschappelijk onderbouwd moet zijn, goedgekeurd moet zijn door de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA) en opgenomen moet zijn in de officiële EU-lijst van toegestane claims. Zonder deze goedkeuring mag de claim niet worden gebruikt.
De verordening geldt voor alle voedingsmiddelen die bestemd zijn voor eindverbruikers in de EU, inclusief voedingssupplementen. Ze is van toepassing op claims die worden gebruikt in commerciële communicatie, op verpakkingen, in advertenties en op websites. Het maakt daarbij niet uit of het gaat om een groot merk of een kleine startup: de regels gelden voor iedereen die een product op de Europese markt brengt.
Naast de centrale EU-verordening kunnen lidstaten aanvullende nationale regels hanteren. In Nederland houdt de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) toezicht op de naleving van deze regels.
Wat is het verschil tussen een voedingsclaim en een gezondheidsclaim?
Een voedingsclaim verwijst naar de nutritionele samenstelling van een product, zoals “eiwitrijk”, “vetarm” of “bron van vezels”. Een gezondheidsclaim legt een verband tussen een voedingsstof en een gezondheidseffect, bijvoorbeeld “calcium draagt bij aan de instandhouding van normale botten”. Het belangrijkste verschil is dat een gezondheidsclaim een causaal verband impliceert tussen voeding en gezondheid.
Binnen gezondheidsclaims bestaan nog verdere onderscheidingen:
- Functionele claims (artikel 13): Claims over de rol van een voedingsstof bij normale lichaamsfuncties, zoals groei, ontwikkeling of fysiologische functies. Dit zijn de meest voorkomende claims op supplementen.
- Ziekterisicobeperking claims (artikel 14): Claims die stellen dat een voedingsstof het risico op een ziekte vermindert. Deze zijn strenger gereguleerd en vereisen specifieke goedkeuring.
- Claims voor kinderen: Claims die verwijzen naar de ontwikkeling of gezondheid van kinderen vallen onder een apart goedkeuringstraject.
Voedingsclaims zijn minder complex, maar ook aan regels gebonden. Zo moet een product aan specifieke drempelwaarden voldoen voordat een term als “eiwitrijk” mag worden gebruikt. Voor supplementen zijn gezondheidsclaims veelal relevanter en tegelijk ook risicovoller als ze onjuist worden toegepast.
Hoe beoordeelt EFSA of een health claim is toegestaan?
EFSA beoordeelt health claims op basis van wetenschappelijk bewijs. De kern van de beoordeling is of er een oorzakelijk verband bestaat tussen de specifieke voedingsstof en het geclaimde gezondheidseffect, en of dit verband voldoende onderbouwd is door humane studies van goede kwaliteit. EFSA kijkt daarbij naar de totale beschikbare wetenschappelijke literatuur, niet alleen naar studies die door de aanvrager worden aangeleverd.
Het beoordelingsproces verloopt in grote lijnen als volgt:
- Een lidstaat of fabrikant dient een aanvraag in bij de Europese Commissie.
- EFSA voert een wetenschappelijke beoordeling uit op basis van het ingediende dossier en bestaande literatuur.
- EFSA publiceert een advies: positief of negatief.
- De Europese Commissie neemt op basis van dit advies een besluit over toelating en voegt de claim toe aan of weert hem uit de officiële EU-lijst.
Een positief EFSA-advies is geen garantie voor automatische goedkeuring, maar in de praktijk volgt de Commissie dit advies vrijwel altijd. De officiële lijst van goedgekeurde claims is openbaar beschikbaar via het EU-register voor voedings- en gezondheidsclaims en vormt het vertrekpunt voor iedereen die claims wil gebruiken.
Welke claims mag je absoluut niet gebruiken op supplementen?
Claims die niet zijn opgenomen in de officiële EU-lijst van goedgekeurde claims zijn verboden. Daarnaast zijn er categorieën van claims die altijd verboden zijn, ongeacht de wetenschappelijke onderbouwing. Dit zijn onder andere claims die verwijzen naar de snelheid of mate van gewichtsverlies, claims die ziektegenezing suggereren, en claims die psychologisch of seksueel gedrag beïnvloeden.
Concreet mag je op supplementen nooit:
- Stellen dat een product een ziekte geneest, behandelt of voorkomt (dit valt onder geneesmiddelenregelgeving).
- Suggereren dat het niet consumeren van het product schadelijk is voor de gezondheid.
- Verwijzen naar aanbevelingen van individuele artsen of medische beroepsbeoefenaars.
- Gebruikmaken van claims die niet zijn goedgekeurd of waarvan de aanvraag is afgewezen door EFSA.
- Impliciete claims gebruiken via afbeeldingen, merknamen of slogans die hetzelfde effect hebben als een verboden expliciete claim.
Dit laatste punt wordt regelmatig over het hoofd gezien. Een afbeelding van een hart op een verpakking kan al worden geïnterpreteerd als een impliciete claim over cardiovasculaire gezondheid, zelfs zonder tekst. De NVWA beoordeelt de totale indruk die een verpakking wekt.
Hoe gebruik je toegestane claims correct op je verpakking?
Het gebruik van een goedgekeurde health claim is alleen toegestaan als aan alle bijbehorende gebruiksvoorwaarden is voldaan. Elke claim in de EU-lijst heeft specifieke condities, zoals minimale hoeveelheden van de betreffende voedingsstof per portie, verplichte aanvullende vermeldingen en soms beperkingen voor de doelgroep. Een claim correct gebruiken betekent dus meer dan alleen de juiste tekst kiezen.
Praktische vereisten voor correct claimgebruik zijn onder andere:
- Minimumgehalte: Het product moet de voedingsstof bevatten in de hoeveelheid die in de gebruiksvoorwaarden is vastgelegd. Voor vitamine C en immuunfunctie geldt bijvoorbeeld een minimumgehalte per dagelijkse portie.
- Verplichte toevoeging: Sommige claims vereisen een aanvullende vermelding, zoals “bij een gevarieerde en evenwichtige voeding en een gezonde leefstijl”.
- Vermelding van de voedingsstof: De claim moet worden gekoppeld aan de specifieke voedingsstof waarop de goedkeuring betrekking heeft.
- Juiste context: Claims mogen niet misleidend zijn in de bredere context van de verpakking of reclame-uitingen.
Het is raadzaam om bij elke claim de officiële EU-vermelding te raadplegen en te controleren of het product aan alle kwantitatieve en kwalitatieve voorwaarden voldoet voordat de claim op de verpakking wordt geplaatst.
Wat betekent dit voor private label supplementen?
Voor private label supplementen zijn de regels rondom health claims bijzonder relevant, omdat de verantwoordelijkheid voor correcte labeling bij de merkhouder ligt, niet bij de producent. Als jij een private label supplement op de markt brengt onder jouw merknaam, ben jij de wettelijk verantwoordelijke partij voor de claims op de verpakking. Dit geldt ook als de productie volledig is uitbesteed.
Dit betekent in de praktijk dat je als merkhouder:
- Zelf moet controleren of alle gebruikte claims zijn opgenomen in de EU-lijst.
- Moet aantonen dat het product voldoet aan de gebruiksvoorwaarden per claim.
- Verantwoordelijk bent voor de totale indruk die de verpakking wekt, inclusief afbeeldingen en slogans.
- Bij controle door de NVWA het bewijs moet kunnen leveren dat claims correct zijn toegepast.
Een goede productiepartner kan hierin ondersteunen, maar ontslaat je niet van je eigen verantwoordelijkheid als merkhouder. Zorg daarom altijd voor een gedegen compliancecheck voordat een product de markt op gaat.
Hoe MixMasters helpt bij health claim compliance
Wij begrijpen dat de regelgeving rondom health claims complex en tijdrovend kan zijn, zeker als je naast productontwikkeling ook je merk wilt bouwen. Daarom bieden wij als full-service productiepartner niet alleen ondersteuning bij receptuurontwikkeling en productie, maar ook bij de compliancekant van jouw supplementenlijn.
Concreet helpen wij je met:
- Het opstellen van een voedselveiligheidsplan (HACCP) dat is afgestemd op jouw specifieke productlijn.
- Advies over correcte productinformatie op het label, zodat claims in lijn zijn met de geldende EU-regelgeving.
- Ondersteuning bij labeldesign en wettelijke vermeldingen, inclusief coördinatie van drukwerk.
- Productie volgens de hoogste voedselveiligheidsnormen, geborgd door onze BRCGS-certificering.
Wij werken met klanten van concept tot levering, zodat jij met vertrouwen een product op de markt kunt brengen dat zowel kwalitatief als juridisch op orde is. Bekijk onze diensten voor private label supplementen of neem contact op om te bespreken hoe wij jouw supplementenlijn compliant en marktklaar kunnen maken.
Veelgestelde vragen
Kan ik een health claim gebruiken die in een ander EU-land is goedgekeurd, maar niet op de centrale EU-lijst staat?
Nee, dat is niet toegestaan. De EU-lijst van goedgekeurde health claims is bindend voor alle lidstaten en vormt de enige geldige basis voor claimgebruik binnen de hele Europese Unie. Nationale goedkeuringen die buiten dit centrale register vallen, geven je geen recht om een claim in Nederland of een ander EU-land te gebruiken. Controleer daarom altijd het officiële EU-register voor voedings- en gezondheidsclaims als startpunt.
Wat zijn de meest voorkomende fouten die merkhouders maken bij het gebruik van health claims op supplementen?
Een veelgemaakte fout is het gebruik van claims op een product dat niet voldoet aan de minimumhoeveelheid van de betreffende voedingsstof per dagelijkse portie. Daarnaast vergeten merkhouders regelmatig de verplichte aanvullende vermeldingen toe te voegen, zoals de verwijzing naar een gevarieerde voeding en gezonde leefstijl. Een andere veelvoorkomende misstap is het inzetten van impliciete claims via afbeeldingen of slogans die dezelfde boodschap overbrengen als een niet-goedgekeurde expliciete claim.
Hoe ga ik praktisch te werk als ik wil controleren of een claim voor mijn supplement is toegestaan?
Begin met het raadplegen van het EU-register voor voedings- en gezondheidsclaims, dat gratis toegankelijk is via de website van de Europese Commissie. Zoek op de specifieke voedingsstof in jouw product en controleer welke claims zijn goedgekeurd én onder welke gebruiksvoorwaarden. Verifieer vervolgens of jouw product per dagelijkse portie aan de kwantitatieve vereisten voldoet, en noteer alle verplichte aanvullende vermeldingen die bij de claim horen. Bij twijfel is het raadzaam een regulatory consultant of een ervaren productiepartner zoals MixMasters te raadplegen.
Gelden de regels voor health claims ook voor mijn sociale media en webshop, of alleen voor de verpakking?
De regels gelden voor alle vormen van commerciële communicatie, dus ook voor je website, webshop, sociale media, e-mailmarketing en advertenties. De Claims Verordening maakt geen onderscheid tussen fysieke en digitale uitingen. Dit betekent dat een claim die je niet op de verpakking mag zetten, ook niet in een Instagram-post of productomschrijving in je webshop gebruikt mag worden.
Wat zijn de mogelijke gevolgen als ik per ongeluk een niet-toegestane claim gebruik?
De NVWA kan bij een overtreding een officiële waarschuwing uitsturen, een last onder dwangsom opleggen of een boete uitschrijven. In ernstigere gevallen kan een product uit de handel worden genomen. Naast de financiële gevolgen kan een handhavingsactie ook reputatieschade veroorzaken, wat voor een jong supplement merk bijzonder schadelijk kan zijn. Het is daarom verstandig om vóór de lancering een grondige compliancecheck uit te voeren in plaats van achteraf te moeten corrigeren.
Kan ik als startend supplement merk zelf een nieuwe health claim laten goedkeuren bij EFSA?
Technisch gezien is het mogelijk, maar in de praktijk is dit traject voor de meeste startende merken niet haalbaar. Een EFSA-aanvraag vereist een uitgebreid wetenschappelijk dossier met humane studies van hoge kwaliteit, en het proces kan meerdere jaren in beslag nemen met aanzienlijke kosten. Voor de meeste ondernemers is het daarom veel praktischer om te werken met de reeds goedgekeurde claims op de bestaande EU-lijst, die al een breed scala aan voedingsstoffen en gezondheidseffecten dekt.
Hoe zit het met getuigenissen van klanten of influencers die gezondheidsvoordelen claimen over mijn product?
Ook getuigenissen en uitspraken van klanten, influencers of ambassadeurs vallen onder de Claims Verordening als ze worden ingezet in commerciële communicatie voor jouw product. Als een influencer in een gesponsorde post stelt dat jouw supplement hen heeft geholpen bij een specifiek gezondheidseffect, ben jij als merkhouder verantwoordelijk voor die uiting. Zorg er daarom voor dat iedereen die jouw merk commercieel vertegenwoordigt op de hoogte is van welke claims wel en niet zijn toegestaan.
Dutch 
English 
German 
French