Health claims zijn officiële uitspraken over de relatie tussen een voedingsstof of ingrediënt en de gezondheid van de consument. Voor supplementen geldt dat alleen claims die zijn goedgekeurd door de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA) en opgenomen zijn in de Europese claimverordening (EG) nr. 1924/2006 op een label mogen worden gebruikt. Wie een supplement op de markt brengt, moet dus precies weten welke uitspraken zijn toegestaan en hoe ze correct worden vermeld. Dit artikel beantwoordt de meest gestelde vragen over health claims bij voedingssupplementen.
Welke regels bepalen wat je op een supplement mag vermelden?
Wat je op een supplement mag vermelden, wordt in Europa bepaald door Verordening (EG) nr. 1924/2006 over voedings- en gezondheidsclaims. Deze verordening geldt in alle EU-lidstaten, inclusief Nederland en België, en stelt dat elke claim wetenschappelijk onderbouwd, goedgekeurd en niet misleidend mag zijn. Zonder goedkeuring is een claim verboden, ongeacht hoe algemeen of vanzelfsprekend die klinkt.
Naast de claimverordening spelen ook de Warenwet, de regels voor etikettering van levensmiddelen (EU 1169/2011) en specifieke supplementenregelgeving een rol. In Nederland houdt de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) toezicht op naleving. Fabrikanten en merken zijn zelf verantwoordelijk voor de juistheid van de informatie op hun label, wat betekent dat compliance al tijdens de productontwikkeling moet worden meegenomen.
Wat is het verschil tussen een gezondheidsclaim en een voedingsclaim?
Een voedingsclaim verwijst naar de nutritionele samenstelling van een product, zoals “rijk aan vitamine C” of “laag in suiker.” Een gezondheidsclaim legt een verband tussen een voedingsstof en een gezondheidseffect, zoals “vitamine C draagt bij aan een normale werking van het immuunsysteem.” Het onderscheid is essentieel omdat beide claimtypes aan verschillende goedkeuringscriteria zijn gebonden.
Voedingsclaims mogen alleen worden gebruikt als het product voldoet aan vastgestelde drempelwaarden. Zo mag je pas “bron van eiwitten” vermelden als minimaal 12% van de energie uit eiwit afkomstig is. Gezondheidsclaims vereisen daarnaast dat de specifieke claim voorkomt op de goedgekeurde EU-lijst, die beschikbaar is via het EFSA-register. Beide claimtypes mogen nooit suggereren dat een product een ziekte kan voorkomen, behandelen of genezen, want dat valt onder geneesmiddelenwetgeving.
Welke soorten gezondheidsclaims zijn er voor supplementen?
Binnen de EU worden drie hoofdcategorieën gezondheidsclaims onderscheiden: functionele claims (artikel 13), claims over ziekterisicobeperking (artikel 14), en claims over de ontwikkeling en gezondheid van kinderen (artikel 14). Voor supplementen zijn artikel 13-claims verreweg het meest relevant, omdat deze betrekking hebben op algemene lichaamsfuncties.
- Artikel 13.1-claims: Goedgekeurde claims over de rol van een voedingsstof bij normale lichaamsfuncties, zoals “magnesium draagt bij aan de vermindering van vermoeidheid.”
- Artikel 13.5-claims: Nieuwe claims die zijn gebaseerd op nieuw wetenschappelijk bewijs en een individuele aanvraagprocedure bij EFSA vereisen.
- Artikel 14-claims: Claims die verwijzen naar het verminderen van een risicofactor voor een ziekte. Deze zijn streng gereguleerd en worden zelden gebruikt op consumentensupplementen.
Voor de meeste supplementenmerken zijn de goedgekeurde artikel 13.1-claims de praktische basis. Denk aan claims voor vitaminen, mineralen en plantaardige stoffen waarvan de werking wetenschappelijk is vastgesteld en door EFSA is beoordeeld.
Hoe weet je welke health claims zijn toegestaan voor jouw ingrediënt?
De meest betrouwbare manier om te controleren welke health claims zijn toegestaan voor een specifiek ingrediënt, is het raadplegen van het EU-register voor voedings- en gezondheidsclaims. Dit register bevat alle goedgekeurde en afgewezen claims per voedingsstof en is openbaar toegankelijk via de website van de Europese Commissie.
Zoek in het register op de naam van het ingrediënt of de werkzame stof. Per treffer zie je de exacte bewoording van de toegestane claim, de voorwaarden waaronder de claim mag worden gebruikt, en de minimale hoeveelheid van de stof die het product moet bevatten. Staat een claim niet in het register, of is deze als “on hold” of afgewezen gemarkeerd, dan mag je die claim niet gebruiken.
Praktisch gezien is het verstandig om bij de formulering van je product al rekening te houden met de dosering die nodig is om een bepaalde claim te ondersteunen. Een vitamine D-supplement dat te weinig vitamine D bevat om aan de referentie-inname te voldoen, mag de bijbehorende goedgekeurde claim niet voeren, ook al is de claim zelf geldig.
Wat zijn de gevolgen van onjuist gebruik van health claims?
Onjuist gebruik van health claims kan leiden tot handhavingsmaatregelen door de NVWA, waaronder boetes, verplichte productterugroeping en publicatie van de overtreding. In ernstige gevallen kan het ook leiden tot strafrechtelijke vervolging, met name wanneer consumenten worden misleid over de werking van een product.
Naast juridische risico’s zijn er ook commerciële gevolgen. Retailers en distributeurs eisen steeds vaker compliance-documentatie voordat zij een product in hun assortiment opnemen. Een product met onjuiste of niet-onderbouwde claims wordt door professionele inkopers snel afgewezen. Voor merken die in meerdere Europese landen actief zijn, geldt bovendien dat handhaving in één land reputatieschade in andere markten kan veroorzaken.
Veelgemaakte fouten zijn het gebruiken van claims die alleen voor levensmiddelen zijn goedgekeurd maar niet voor supplementen, het vermelden van claims in een andere bewoording dan de officieel goedgekeurde tekst, en het toevoegen van impliciete claims via afbeeldingen of slogans die hetzelfde suggereren als een verboden uitspraak.
Hoe verwerk je toegestane health claims correct op een supplement label?
Toegestane health claims verwerk je op een label door de goedgekeurde bewoording exact over te nemen, de claim te koppelen aan de juiste voedingsstof, en te vermelden hoeveel van die stof het product per dagdosering bevat. Afwijken van de officieel goedgekeurde formulering, ook als de betekenis gelijk lijkt, is niet toegestaan.
Daarnaast gelden de volgende praktische regels voor etikettering:
- Vermeld altijd de dagelijkse aanbevolen hoeveelheid van het product en de bijbehorende hoeveelheid van de geclaimde stof.
- Voeg waar van toepassing de verplichte aanvullende vermelding toe, zoals “bij een gevarieerde en evenwichtige voeding en een gezonde leefstijl.”
- Zorg dat de claim niet suggereert dat het product een ziekte behandelt of voorkomt.
- Controleer of de claim ook in de taal van het verkoopland beschikbaar is, want de goedgekeurde bewoording verschilt per EU-taal.
Een volledig en correct label vereist ook dat de overige wettelijk verplichte informatie aanwezig is, zoals een ingrediëntenlijst, allergeneninformatie, nettohoeveelheid, houdbaarheidsdatum en de naam en het adres van de verantwoordelijke exploitant.
How MixMasters helps with health claims and label compliance
Correct omgaan met health claims is een van de meest complexe onderdelen van het op de markt brengen van een supplement. Wij ondersteunen onze klanten hier actief bij, van receptuurontwikkeling tot het definitieve label. Concreet bieden wij:
- Food Safety Plan and HACCP: In samenwerking met gespecialiseerde consultants stellen wij een HACCP-gestuurd voedselveiligheidsplan op dat afgestemd is op jouw productlijn en dat correcte productinformatie op het label garandeert.
- Label support: Ons team adviseert over de wettelijk verplichte vermeldingen en de correcte verwerking van toegestane health claims op jouw verpakking.
- BRCGS certification: Wij produceren volgens de BRCGS-standaard, een internationaal erkend kwaliteits- en voedselveiligheidscertificaat dat toetst op onder andere traceerbaarheid, allergenenbeheer en wettelijke naleving.
- Productontwikkeling met compliance in gedachten: Wij houden bij de formulering van een product al rekening met de dosering die nodig is om specifieke health claims te ondersteunen, zodat je label en receptuur op elkaar aansluiten.
Wil je een supplement laten ontwikkelen waarbij compliance en labelkwaliteit vanaf het begin zijn geborgd? Bekijk ons full service package or get in touch om te bespreken hoe wij jouw product marktklaar kunnen maken.
Frequently Asked Questions
Mag ik een health claim vertalen of parafraseren voor mijn Nederlandse of Belgische verpakking?
Nee, je mag de goedgekeurde bewoording niet zelf vertalen of parafraseren. Voor elke EU-taal bestaat een officieel goedgekeurde vertaling van de claim, die je verplicht moet gebruiken. Deze vertalingen zijn terug te vinden in het EU-register voor voedings- en gezondheidsclaims. Gebruik je een eigen vertaling of een licht aangepaste formulering, dan beschouwt de NVWA dit als een niet-goedgekeurde claim.
Wat moet ik doen als er voor mijn ingrediënt nog geen goedgekeurde health claim bestaat?
Als er geen goedgekeurde claim beschikbaar is voor jouw ingrediënt, heb je twee opties: je dient een nieuwe claimaanvraag in bij EFSA via de artikel 13.5-procedure, of je past je labelstrategie aan door alleen feitelijke, neutrale productinformatie te vermelden zonder gezondheidsgerelateerde uitspraken. Een artikel 13.5-aanvraag is een tijdrovend en kostbaar traject dat gemiddeld twee tot drie jaar duurt, dus voor de meeste merken is het praktischer om te kiezen voor ingrediënten waarvoor al goedgekeurde claims bestaan.
Gelden dezelfde health claimregels ook voor mijn website en social media, of alleen voor het label?
De regels uit Verordening (EG) nr. 1924/2006 gelden voor alle commerciële communicatie, inclusief je website, social media, advertenties en productbrochures. Je mag op je Instagram-pagina of webshop dus geen claims gebruiken die je ook niet op het label zou mogen zetten. Dit geldt eveneens voor impliciete claims via afbeeldingen, slogans of hashtags die een gezondheidseffect suggereren.
Kan ik een goedgekeurde health claim gebruiken als mijn product de minimale dosering maar net haalt?
Ja, zolang het product per dagdosering de minimale hoeveelheid bevat die is vereist voor de specifieke claim, mag je die claim voeren. Het is echter verstandig om een kleine marge aan te houden boven de minimumdrempel, omdat de werkelijke hoeveelheid werkzame stof door productieprocessen of houdbaarheid licht kan variëren. Laat de dosering altijd bevestigen via een geaccrediteerd laboratorium voordat je de claim op het label zet.
Wat is het verschil tussen een claim die 'on hold' staat en een afgewezen claim in het EU-register?
Een claim met de status ‘on hold’ is nog niet definitief beoordeeld door EFSA, vaak omdat de wetenschappelijke onderbouwing onvolledig of omstreden is. Zolang een claim on hold staat, mag je deze niet gebruiken op je label of in commerciële communicatie. Een afgewezen claim is definitief niet goedgekeurd en is permanent verboden. In beide gevallen is gebruik van de claim een overtreding van de Europese claimverordening.
Hoe ga ik om met health claims als ik mijn supplement ook buiten de EU wil verkopen?
Buiten de EU gelden andere regelgevingskaders, zoals de FDA-regelgeving in de Verenigde Staten of de FSA-richtlijnen in het Verenigd Koninkrijk. Je zult voor elk doelland afzonderlijk moeten controleren welke claims zijn toegestaan en of jouw formulering en dosering voldoen aan de lokale eisen. Het is aan te raden om per markt een apart label of labelvariant te ontwikkelen, zodat je niet het risico loopt dat een claim die in de EU is toegestaan in een ander land juist verboden is.
Hoe vaak worden de goedgekeurde health claims in het EU-register bijgewerkt en moet ik mijn label dan aanpassen?
Het EU-register wordt periodiek bijgewerkt wanneer nieuwe claims worden goedgekeurd, claims worden herzien of wanneer eerder goedgekeurde claims worden ingetrokken. Als een claim die je gebruikt wordt ingetrokken of gewijzigd, ben je verplicht je label en communicatiematerialen aan te passen. Het is daarom verstandig om het register minimaal één keer per jaar te controleren en een intern complianceproces in te richten dat wijzigingen in de regelgeving bijhoudt.
English 
Dutch 
German 
French